Gebroken schouder
Laatste update:
Geschreven door Bauke Kooistra, orthopedisch chirurg
Heb je een gebroken schouder? Botbreuken (fracturen) van de bovenarm en het schouderblad komen helaas veel voor.
Deze pagina bevat medische informatie over botbreuken van het grote schoudergewricht: namelijk van het bovenarmbot en van de schouderkom.
Wat is een gebroken schouder?
Schouderbreuken komen veel voor en ontstaan door een ongeval, zoals een val of een ongeluk. Een botbreuk noem je ook wel een fractuur.
In dit artikel hebben we het over 2 typen schouderbreuken:
- Breuk van en rond de kop van de schouder. Dit is dus in het bovenste deel van de bovenarm. Dit noem je een proximale humerus fractuur.
- Breuk van de kom van de schouder. Dit noem je een glenoïd fractuur.
Breuk van de kop van de schouder (proximale humerus fractuur)
De meest voorkomende schouderbreuk is een gebroken schouderkop. De schouderkop kan op verschillende manieren breken:
De schouderkop kan bijvoorbeeld van het bovenarmbeen breken. Meestal staat de breuk mooi. Zoals hieronder.
Breuk van de kom van de schouder (glenoïdfractuur)
De kom van de schouder is een stuk kleiner dan de kop. De kom is eigenlijk het uiteinde van het schouderblad. Je noemt het ook wel het glenoïd.
Meestal ontstaat hier een breuk op het moment dat de schouderkop uit de kom of bijna uit de kom gaat. De breuk noem je dan ook wel een benige Bankart lesie. Zie ook de pagina over schouder instabiliteit.
Meestal zijn dit kleine breuken. Maar soms is een groot deel van de kom afgebroken en ligt het afgebroken deel niet meer goed op zijn plek. Je kunt je voorstellen dat de kom dan eigenlijk te klein wordt, als je de breuk niet herstelt met een operatie.
Oorzaken
Een gebroken schouder kan voorkomen bij verschillende ongevallen:
- Een val of botsing direct op de schouder
- Een val op een uitstrekte hand
Mensen met botontkalking (osteoporose) hebben meer kans op een gebroken schouder als zij vallen (bron).
Wat voel ik
De symptomen van een gebroken schouder zijn:
- Pijn
- Bloeduitstorting rond de schouder of arm
- Onvermogen om de arm zelf te heffen
- Soms is de okselzenuw gekneusd of beschadigd. Dat zorgt dan voor een verminderd gevoel van de huid aan de buitenkant van de bovenarm
Diagnose
Een botbreuk van de schouder is meestal goed te zien op een röntgenfoto. Op de röntgenfoto kunnen we ook zien of de schouder nog in de kom staat. Belangrijk is dat de foto wel op een goede manier wordt genomen.
Bij complexe schouderbreuken maken we ook nog een CT-scan. Dat is een soort driedimensionale röntgenfoto scan. Daarop kunnen we meer details zien. Vooral of alle gebroken botten nog goed genoeg op hun plek staan.
Behandeling
De behandelingen voor schouderbreuken kun je onderscheiden in behandeling zonder operatie en behandeling met operatie. De meeste breuken behandelen we zonder operatie. Omdat dit bij de meeste mensen een net zo goed resultaat geeft als na een operatie (bron).
Operaties worden meestal gedaan bij
- breuken met een open wond
- breuken waarbij de schouderkop ook uit de kom is
- breuken waarbij de botdelen te ver uit elkaar staan.
- breuken die niet zijn genezen zonder operatie (dit weet je dus pas maanden later)
Hieronder bespreken we de verschillende behandelingen.
Wat kan ik zelf doen tegen de klachten?
- Zorg dat je voldoende pijnstillers inneemt.
- Houd de arm in je mitella. Zo krijgt de breuk rust en heb je minder pijn.
Kan ik het erger maken?
Ja, in de eerste weken na het ongeval kun je de breuk verslechteren door teveel te bewegen.
Behandelingen zonder operatie
De behandeling zonder operatie bestaat uit pijnstillers, het dragen van een mitella en eventueel fysiotherapie.
Mitella (schouder immobilizer)
Doordat je de arm laat rusten in een mitella krijgen de gebroken botten rust om te genezen. Behandeling met een zogenaamde ‘collar and cuff’ kan ook. In beide gevallen hangt de arm rustig op je buik.
Hoe lang je de mitella moet dragen, hangt af van het type breuk, en hoe ‘stevig’ de breuk op zijn staat. Bespreek dit met je behandelend arts.
Oefeningen en fysiotherapie
Het doen van oefeningen en fysiotherapie kan zinvol zijn. Maar hoeveel oefeningen en wanneer je ermee mag beginnen, hangt af van de breuk. Bespreek dit dus ook met je behandelend arts.
Vervolgafspraken
Als we besluiten tot een behandeling zonder operatie, zijn er vervolgafspraken nodig om te kijken of de botbreuk goed blijft staan. En of de breuk geneest.
Duur van herstel
Kleine breuken zullen sneller herstel dan grote breuken. Een kleine breuk zoals die van het tuberculum majus, kan na 3 maanden een vrijwel volledig herstel geven. Maar na een grote breuk van de schouderkop kan het herstel zeker 1 jaar duren.
Hoe goed herstelt de schouder na een breuk?
Helaas wordt de schouder niet altijd meer ‘de oude’. Ook al geneest de breuk goed. Het kan zijn dat de arm niet meer volledig hoog kan worden opgeheven. Maar gemiddeld kunnen mensen de arm toch voldoende heffen om goed te kunnen functioneren (bron).
Ook kan het zijn dat er nog lichte pijn blijft bestaan (bron). Gemiddeld geven mensen na 1 jaar hun schouder een rapportcijfer 7. Maar daar zitten ook veel positieve en negatieve uitschieters bij (bron).
In het algemeen herstelt de schouder beter van kleine breuken dan van complexe, grote breuken (bron).
Behandeling met operatie
Zoals gezegd behandelen we breuken van de schouder soms toch met een operatie.
Conclusie
Botbreuken van de schouderkop en schouderkom genezen vaak goed met behandeling zonder operatie. Maar in specifieke gevallen kan worden gekozen voor een operatie, om de botdelen weer op zijn plaats te zetten. Bij een ‘gunstige’ breuk herstelt de schouder vaak binnen een aantal maanden. Bij een meer complexe breuk kan het herstel zeker 1 jaar duren. En het kan zijn dat de schouder dan niet herstel naar het oude niveau.
Video
Samenvatting van de video
In deze video leg ik uit wat een gebroken schouder is. Meestal gaat het hierbij om een breuk van de schouderkop. Dit noemen we ook wel een proximale humerusfractuur. Een gebroken schouder ontstaat vaak door een val op de schouder of op een uitgestrekte arm. Dit geeft meestal direct pijn, zwelling en moeite met bewegen. De diagnose wordt gesteld met röntgenfoto’s en soms met een CT-scan. In de meeste gevallen is een operatie niet nodig. Dan krijgt u een mitella en start u daarna met fysiotherapie. Als de botstukken erg verplaatst zijn, of als de schouderkop ook uit de kom is, kan een operatie nodig zijn.
In deze video bespreek ik
- Wat een gebroken schouder is
- Wat een proximale humerusfractuur betekent
- Hoe een gebroken schouder meestal ontstaat
- Welke klachten erbij passen
- Hoe de diagnose wordt gesteld
- Wanneer behandeling zonder operatie mogelijk is
- Wanneer een operatie nodig kan zijn
- Welke operaties mogelijk zijn bij een gebroken schouder
Volledig transcript van de video
Wat is een gebroken schouder?
Een gebroken schouder kan ontstaan door een val of ongeluk. Dat zorgt vaak voor flinke pijn en bewegingsbeperking.
Mijn naam is Bauke Kooistra, schouderchirurg in Medische Kliniek Velsen. In deze video leg ik uit wat een gebroken schouder is, hoe we het vaststellen en welke behandelingen er zijn, zowel zonder als met operatie.
Om te beginnen: wat bedoelen we eigenlijk met een gebroken schouder?
In de meeste gevallen gaat het om een breuk van de schouderkop. We noemen dat ook wel een proximale humerusfractuur.
Soms is er sprake van een breuk van het schouderblad of van het sleutelbeen, maar in deze video gaat het echt over breuken van de schouderkop. Dus echt een gebroken schouder.
Klachten bij een gebroken schouder
Zo’n breuk ontstaat meestal door een val op de schouder of op een uitgestrekte arm.
U merkt het meestal meteen aan pijn, zwelling en doordat u de arm niet meer goed kunt bewegen.
Ook kunt u een bloeduitstorting of een abnormale stand van de bovenarm hebben.
Diagnose van een gebroken schouder
Voor de diagnose maken we röntgenfoto’s. Daarmee kunnen we precies zien waar de breuk zit, hoe erg de botstukken zijn verplaatst en of de schouderkop nog goed in de kom zit.
Bij twijfel of bij complexe breuken maken we ook een CT-scan. Dat is een soort driedimensionale röntgenfoto.
Behandeling zonder operatie
Hoe behandelen we een gebroken schouder?
In een grote meerderheid van de gevallen is een operatie niet nodig.
Zeker als de botstukken netjes op hun plek staan, of in ieder geval niet heel erg verplaatst zijn, kiezen we voor een behandeling zonder operatie.
U krijgt dan een draagband of mitella om de schouder rust te geven. Meestal is dat voor vier tot zes weken.
Na ongeveer twee weken start u al met oefeningen bij de fysiotherapeut. Dit zijn dan nog lichte oefeningen.
De breuk groeit in de meeste gevallen in ongeveer drie maanden weer aan elkaar. In die periode bouwen we de oefeningen steeds verder op.
Na ongeveer twee tot drie maanden kunt u meestal weer starten met autorijden en fietsen, maar alleen als u de arm weer goed onder controle heeft.
Gemiddeld geven mensen één jaar na het ongeval hun schouder een rapportcijfer tussen de zeven en acht. Daarbij zijn er wel positieve en negatieve uitschieters.
Wanneer is een operatie nodig?
Is een operatie dan helemaal nooit nodig?
Nee, soms heeft een operatie toch een meerwaarde. Dat is vooral zo als de botstukken heel ver van elkaar afstaan.
Ook als de schouderkop uit de kom staat, kan een operatie nodig zijn.
Welke operaties zijn mogelijk?
Er zijn verschillende typen operaties mogelijk bij een gebroken schouder.
Bij jongere patiënten zetten we de breuk vaak vast met platen en schroeven, of met een pen en schroeven.
Bij oudere mensen kan een schouderprothese een betere optie zijn. Dan vervangen we de schouderkop en de schouderkom door een kunstschouder.
Dat klinkt heftig, maar het werkt bij ouderen vaak beter omdat zij regelmatig te zacht bot hebben om de breuk stevig met een plaat en schroeven vast te kunnen zetten.
Herstel na een operatie
De operatie gebeurt onder narcose. Daarnaast krijgt u een verdoving van de arm.
Na de operatie krijgt u een mitella, meestal voor vier tot zes weken.
U start dan wel meteen met fysiotherapie.
Normaal gesproken kunt u tot één jaar na de operatie nog verbetering van de functie van de schouder verwachten.
Resultaat en risico’s van een operatie
Over het algemeen zijn de resultaten van een operatie met platen en schroeven redelijk tot goed.
In grote onderzoeken bleken acht van de tien mensen tevreden te zijn na de revalidatie.
Een complicatie komt bij ongeveer één van de tien mensen voor. Dan gaat het vooral om het alsnog niet vastgroeien van de breuk, of om het verliezen van stevigheid van het bot van de schouderkop. Dit noemen we ook wel avasculaire necrose.
In die gevallen is een nieuwe operatie vaak wel mogelijk.
In het geval van een schouderprothese is ongeveer acht tot negen van de tien mensen uiteindelijk tevreden met het resultaat.
Samenvatting
Samengevat: een gebroken schouder komt veel voor na een val.
Meestal geneest de breuk goed zonder operatie.
Alleen als de breukdelen erg zijn verplaatst, of als de schouderkop ook uit de kom is, kan een operatie nodig zijn. Dit kan een fixatie zijn of, in sommige gevallen, een schouderprothese.
Met een goede revalidatie is het herstel met of zonder operatie gemiddeld genomen redelijk goed.
Zie ook: Operatie voor een gebroken schouder
Veelgestelde vragen over schouderbreuken
Hoe lang duurt het om te herstellen van een schouderbreuk?
Het herstel van een schouderfractuur varieert afhankelijk van de ernst van de breuk, maar duurt meestal tussen de 3 en 12 maanden. Bij ernstige breuken kan het zijn dat het herstel niet volledig zal zijn.
Heb ik fysiotherapie nodig nadat mijn schouderfractuur is genezen?
Dat hangt er van af hoe het met de schouder gaat. Als u nog moeite heeft om de schouder te bewegen terwijl de breuk is genezen, kan een fysiotherapie behandeling nuttig zijn.
Zijn er oefeningen of activiteiten die ik moet vermijden na een schouderbreuk?
Na een schouderbreuk moet u gedurende zeker enkele weken activiteiten vermijden waarbij u de arm moet tillen of belasten. Zogenaamde ‘slinger’- of ‘pendel’-oefeningen mogen vaak wel. Overleg dit met uw behandelend arts.
Ik heb mijn schouder gebroken in het buitenland en ik moet hieraan geopereerd worden. Hoe snel moet ik hieraan geopereerd worden?
Er is alleen echt spoed als
- er een open wond bij de breuk is, of
- als de schouderkop uit de kom is en er niet in kan worden gezet, of
- als er belangrijke bloedvaten of zenuwen zijn beschadigd
In andere gevallen hoeft een operatie niet op dezelfde of de volgende dag plaats te vinden.