Een laterale clavicula resectie (inkorten sleutelbeen)
Laatste update:
Geschreven door Bauke Kooistra, orthopedisch chirurg
Een laterale clavicularesectie is een operatie van de schouder. Daarbij korten we het uiteinde van het sleutelbeen een stukje in. Dat doen we wegens slijtage van het sleutelbeengewricht.
Op deze pagina vind je informatie over de operatie, het herstel en de behandelresultaten.
Wat is een laterale clavicula resectie?
Een laterale clavicula resectie is een operatie van het AC-gewricht van de schouder. Het betekent letterlijk dat je een stukje van de zijkant van het sleutelbeen weghaalt. Je noemt het ook wel een AC-resectie, of distale clavicula resectie.
Maar waarom zou je een laterale clavicula resectie doen? De reden om de operatie te doen is dat er pijnlijke slijtage is van kraakbeen van het uiteinde van het sleutelbeen (clavicula) en schouderdak (acromion). Als je nou een klein stukje sleutelbeen weghaalt, dan komen deze 2 botten niet meer met elkaar in contact. En dan ben je dus (na enige tijd) van de pijn af.
Veel mensen vinden dat gek klinken. Want dat stuk bot zit er toch niet voor niets? Toch kan het geen kwaad. Want je kunt prima een stukje sleutelbeen missen. Zonder schade te maken. Het sleutelbeen blijft namelijk gewoon op zijn plaats. Omdat we de banden die het sleutelbeen op zijn plek houden, niet weghalen.
Je moet niet teveel van het sleutelbeen afhalen. Maar 1 centimeter kun je veilig weghalen (bron). Omdat anders het sleutelbeen van zijn plek kan komen.
Het principe van de operatie is dus simpel. De operatie kan op 2 manieren plaatsvinden:
- Via een open snee. Ook wel ‘open laterale clavicula resectie’.
- Via een kijkoperatie (artroscopie). Ook wel ‘artroscopische laterale clavicula resectie’. Of ‘scopische laterale clavicula resectie’. Het voordeel is, dat je meteen ook andere ingrepen kan doen, als dat nodig is. Zoals een gescheurde rotator cuff pees hechten, of een ingreep van de bicepspees in de schouder.
Beide type ingrepen lijken even goed te werken voor pijn (bron).
Heb ik deze operatie nodig?
Hiervoor moeten we eigenlijk eerst een paar andere vragen beantwoorden. Namelijk:
- Komt de schouderpijn wel echt door slijtage van het sleutelbeengewricht?
Hiervoor een is vooral goede intake met een goed lichamelijk onderzoek nodig. En natuurlijk moet op een röntgenfoto slijtage van het AC-gewricht te zien zijn. Als een injectie in het AC-gewricht goed heeft geholpen, het liefst maandenlang, dan is het nóg waarschijnlijker dat de pijn echt uit het AC-gewricht komt. - Zijn alle andere behandelingen al geprobeerd?
Denk aan pijnstillers, rust, injectie, en eventueel houdingstherapie. Zie ook de pagina over AC-artrose. - Is het pijn zo erg dat het je dagelijks leven belemmert?
Als je deze vragen allemaal met ‘ja’ zou beantwoorden, dan kun je een operatie overwegen.
Wanneer moet ik geen laterale clavicula resectie ondergaan?
Over het algemeen raden we een operatie voor AC artrose af als:
- de pijn niet uit het AC-gewricht lijkt te komen. Hoewel veel mensen AC-artrose hebben, heeft lang niet iedereen er last van (bron)!
- andere behandelingen nog niet zijn geprobeerd
- er weinig pijnklachten zijn
Wat zijn de ervaringen van anderen na zo’n operatie van het AC gewricht?
Ongeveer 8 van de 10 mensen is tevreden met het resultaat van een laterale clavicula resectie (bron). Dat is gemeten 2 jaar na de operatie.
Een laterale clavicularesectie werkt vooral goed tegen pijn. Maar het is belangrijk dat die pijn wel uit het AC-gewricht komt. Als de pijn uit een ander deel van de schouder komt, zal een laterale clavicula resectie operatie niet goed helpen.
Mogelijke complicaties
De kans op complicaties na een laterale clavicularesectie is klein. De meest voorkomende complicatie is een wondinfectie: die komt in ongeveer 1 op de 100 gevallen voor (bron).
Wanneer heb ik een verhoogd risico op complicaties na een laterale clavicularesectie?
De kans op een complicatie is verhoogd bij rokers, suikerziekte, hartproblemen, en nierproblemen (bron).
Moet ik tests laten doen ter voorbereiding op de operatie?
Soms maken we een MRI-scan van de schouder. Dat is om uit te sluiten dat er nog andere schouderproblemen zijn. Zoals een rotator cuff scheur.
Voor de operatie
Een laterale clavicula resectie gebeurt in dag-opname. Je wordt ’s ochtends opgenomen in de kliniek. En aan het einde van de dag ga je weer naar huis.
Verdoving voor de operatie
Op de voorbereidingskamer krijgt u een zenuwblokkade van de anesthesioloog. Dat is een prik in de schouder. Daarmee worden de zenuwen naar de schouder en arm verdoofd. De prik werkt al na een paar minuten. Het voordeel van deze ‘plaatselijke’ verdoving is dat u minder narcosemiddelen nodig heeft tijdens de operatie. En dat u naderhand een tijd (8 uur tot soms 3 dagen) geen of minder schouderpijn heeft.
Tijdens de operatie
Verdoving tijdens de operatie
Als u op de operatiekamer bent, krijgt u narcose. Dit is wel een lichte narcose. Want de meeste pijnstilling heeft u door de zenuwblokkade.
Laterale clavicularesectie via kijkoperatie (artroscopische laterale clavicularesectie)
Een laterale clavicularesectie via een kijkoperatie verloopt zo:
- Via een sneetje aan de achterkant brengen we een camera in het schoudergewricht
- We bekijken alle pezen en botten in de schouder
- We verwijderen de slijmbeurs bovenop de schouderpezen. Dit is nodig om het AC-gewricht goed te kunnen zien. De slijmbeurs kun je missen en groeit naderhand altijd weer terug.
- We verwijderen met een freesje 1 centimeter van het uiteinde van het sleutelbeen.
- We sluiten de huidwondjes met oplosbare hechtingen.
De operatie duurt ongeveer een half uur.
Laterale clavicularesectie met snee (open laterale clavicularesectie)
Een open laterale clavicularesectie verloopt zo:
- We maken een snee over het sleutelbeengewricht (AC-gewricht)
- Met een zaagje verwijderen we 1 centimeter van het uiteinde van het sleutelbeen.
- We sluiten de snee in de huid met oplosbare hechtingen.
De operatie duurt ongeveer een kwartier.
Na de operatie
Na de operatie wordt je wakker met een ‘slapende’ arm in een mitella. Je hebt dan dus geen pijn. Aan het einde van de dag mag je met ontslag. De armverdoving werkt ongeveer 1 dag door.
Tijdens de herstelfase kun je niks kapot maken. Je kunt hoogstens het operatiegebied irriteren, door te snel ‘teveel’ te doen.
Traject na de operatie
Zodra je thuis komt, begint de revalidatie! Je mag de arm onderhands meteen al bewegen. Veel mensen hebben 2 tot 4 weken een mitella nodig. Die mitella is puur voor comfort.
Je mag in de eerste dagen na de ingreep al naar de fysiotherapeut . Je krijgt hiervoor een verwijzing mee vanuit de kliniek. In dit overzicht vind je informatie over pijnstillers, de mitella, hechtingen en de controleafspraken.
Pijnstillers
’s Avonds kom je thuis vanuit de kliniek. Begin meteen al met pijnstillers. Dan ben je de pijn ‘voor’. Want zodra de armblokkade is uitgewerkt, ga je pijn voelen.
Deze pijnstillers moet je van tevoren al ophalen bij je apotheek. Het recept hiervoor geef ik altijd mee tijdens de intake op de polikliniek.
De meest voorgeschreven pijnstillers zijn:
- Paracetamol
- Langwerkende morfine
- Kortwerkende morfine
Meestal verbetert de pijn binnen een paar dagen. Dan kun je de pijnstillers ook zelf weer afbouwen. Bouw dan eerst de morfine af, daarna pas de paracetamol.
Schouder immobilizer (mitella)
Een mitella (ook wel schouder immobilizer) geven we na deze operatie puur voor het comfort. Zodat je dus minder napijn van de operatie hebt.
Het is dus niet zo dat je bepaalde bewegingen absoluut niet mag maken. Want je kunt niks stuk maken in de schouder.
Dat betekent dat je de immobilizer ook mag af doen. Maar meestal hebben mensen wel 2 tot 4 weken een mitella nodig.
Fysiotherapie
Vanuit de kliniek krijg je een revalidatieprotocol voor de fysiotherapeut mee. Daarmee kun je in de eerste week na de operatie een afspraak bij je fysiotherapeut maken.
Na ongeveer 4 tot 6 weken kunnen de meeste mensen de schouder weer goed bewegen.
Verwijderen van de huidhechtingen
We gebruiken altijd oplosbare hechtingen. Meestal kiezen we ervoor om de knoopjes van de hechting buiten de huid te leggen. Omdat dit mooiere littekens geeft. Die knoopjes moeten dan 2 weken na de operatie worden verwijderd.
Controleafspraak op de polikliniek
Na 2 maanden zien we elkaar terug op de polikliniek. Dan controleren we het operatiegebied en hoe de schouder beweegt. Mijn ervaring is dat dan nog niet alle pijnklachten weg zijn. Er hoeft geen röntgenfoto te worden gemaakt.
Fysiotherapie en herstel na een laterale clavicula resectie
Wij adviseren om in de week na de operatie al een afspraak met uw fysiotherapeut te maken. Voor de twee operatietechnieken (kijkoperatie en open procedure) is de revalidatie hetzelfde.
De eerste paar weken is het boven schouderhoogte heffen van de arm vaak nog pijnlijk. De revalidatie is er dan vooral op gericht om de schouder soepel te houden.
Na ongeveer 4 weken kan ook de kracht van de schouderspieren weer worden getraind.
Hoewel een laterale clavicularesectie een simpele operatie is, kan het herstel van de pijnklachten wel 6 maanden duren. Vaak ervaren patiënten wel al eerder een duidelijke verbetering.
‘Leefregels’ na een laterale clavicularesectie
Autorijden en fietsen is meestal weer mogelijk na ongeveer 4 weken. Dan heb je de arm namelijk vaak weer goed onder controle.
De eerste 3 tot 6 maanden kan het raadzaam zijn om niet op de geopereerde schouder te slapen. Omdat je het operatiegebied anders teveel ‘belast’. En daardoor krijg je dan meer pijn.
Conclusie
Een laterale clavicularesectie is een simpele operatie voor pijnklachten door slijtage van het sleutelbeengewricht (AC-gewricht). Voor een goed resultaat is het vooral belangrijk om zeker te zijn dat de pijnklachten echt uit het AC-gewricht komen. En niet uit een ander deel van de schouder.
Video
Samenvatting van de video
In deze video leg ik uit wanneer een laterale clavicularesectie een behandeling kan zijn bij AC-artrose. Bij deze operatie wordt de zijkant van het sleutelbeen iets ingekort, zodat de botuiteinden van het AC-gewricht niet meer tegen elkaar komen. Het sleutelbeen blijft daarbij gewoon op zijn plek, omdat de banden intact blijven. De operatie gebeurt onder narcose en meestal via een kijkoperatie. Na de operatie start u meestal snel met fysiotherapie. De meeste mensen dragen twee tot vier weken een mitella. Het herstel kan meerdere maanden duren. Ongeveer acht van de tien mensen zijn tevreden met het resultaat van de operatie.
In deze video bespreek ik
- Wanneer een operatie bij AC-artrose een optie is
- Wat een laterale clavicularesectie is
- Waarom het sleutelbeen na de operatie op zijn plek blijft
- Hoe de operatie meestal wordt uitgevoerd
- Hoe het herstel na de operatie verloopt
- Wanneer autorijden en fietsen meestal weer mogelijk zijn
- Welke resultaten en risico’s bij deze operatie horen
Belangrijke deel uit het transcript van de video
Wanneer is een operatie bij AC-artrose een optie?
Als we hebben vastgesteld dat de schouderpijn waarschijnlijk door AC-artrose komt, kunt u het op verschillende manieren behandelen.
Bij een verkeerde houding kan het nuttig zijn om die houding te verbeteren. Ook kan het helpen om enkele weken bovenhandse bewegingen en liggen op de schouder te vermijden.
Verder kunnen pijnstillers helpen, vooral paracetamol.
Als deze behandelingen onvoldoende helpen, kunnen we een injectie geven in het AC-gewricht. Dit is meestal een injectie met cortison.
Cortison is een hormoon dat de irritatiereactie in het gewricht vermindert.
Een injectie werkt bij ongeveer de helft van de mensen. Het effect kan weken tot maanden aanhouden en soms ook jaren.
Soms blijft AC-artrose toch veel pijnklachten geven, ondanks de behandelingen die ik net noemde.
Dan is een operatie een optie. Deze operatie noemen we een laterale clavicularesectie.
Wat is een laterale clavicularesectie?
Een laterale clavicularesectie betekent dat de zijkant van het sleutelbeen wordt ingekort. Daardoor komen de uiteinden van de botten van het AC-gewricht niet meer tegen elkaar aan.
Het sleutelbeen blijft verder gewoon op zijn plek staan, omdat de banden die op het sleutelbeen aanhechten intact blijven.
Hoe gaat de operatie?
De operatie gebeurt onder narcose. Vlak voor de operatie krijgt u ook een plaatselijke verdoving van de arm.
Het inkorten van het sleutelbeen kan via een kijkoperatie. Dat gebeurt meestal. Soms gebeurt het met een iets groter sneetje van een paar centimeter bovenop het sleutelbeen.
Herstel na een laterale clavicularesectie
U mag meestal direct na de operatie al naar de fysiotherapeut.
De meeste mensen dragen na de operatie twee tot vier weken een mitella. De arm mag in die periode ook al uit de mitella om oefeningen te doen en voor andere dagelijkse activiteiten.
Autorijden en fietsen is meestal mogelijk na ongeveer vier weken.
Het kan wel meerdere maanden duren voordat de pijn die u vóór de operatie had echt weg is.
Resultaat van de operatie
Uiteindelijk is ongeveer acht van de tien mensen tevreden met het resultaat van de operatie.
Een reden waarom de operatie soms niet helpt tegen de pijn, kan zijn dat de pijn eigenlijk niet uit het AC-gewricht kwam. Daarom is het belangrijk om vóór de operatie zo zeker mogelijk te weten dat de pijn echt uit het AC-gewricht komt.
Risico’s en complicaties
De kans op een complicatie na een laterale clavicularesectie is klein. De meest voorkomende complicatie is een wondinfectie. Dit komt bij ongeveer één op de honderd gevallen voor.
Verder kan de schouder in de maanden na de operatie tijdelijk stijf worden. Dat wordt een frozen shoulder genoemd. Dit gaat meestal vanzelf weer over.
Samenvatting
AC-artrose is een veelvoorkomend probleem en een oorzaak van pijn bovenop de schouder.
De eerste behandelingen zijn vaak houdingsadviezen en pijnstillers. Als dat niet helpt, kan een injectie met cortison in het AC-gewricht goed helpen.
Als ook dat onvoldoende helpt en u echt belemmerende pijn in het dagelijks leven heeft, dan is het operatief inkorten van het sleutelbeen vaak een effectieve behandeling.
Zie ook: AC artrose
Veelgestelde vragen
Wat zijn de risico’s van een laterale clavicula resectie operatie?
En de kans op aanhoudende pijnklachten is ongeveer 10 procent. Dit komt dan vaak doordat de schouderpijn dan, achteraf bezien, niet uit het sleutelbeengewricht kwamen.
Hoe lang zal het duren voordat ik mijn normale activiteitsniveau weer kan bereiken na een laterale clavicularesectie?
Doorgaans duurt revalidatie 8-10 weken. Maar de pijn kan wel tot een half jaar aanhouden.